Badanie „Cyfrowa przyszłość kreatywnej Polski, Ekonomiczny wpływ internetu na sektor kreatywny w Polsce” przeprowadzone przez booz&co pokazuje krajobraz sektora kreatywnego zmienionego przez 10 lat popularyzacji treści cyfrowych. Autorzy podkreślają, że cały wzrost gospodarczy sektora kreatywnego można przypisać właśnie rozwojowi cyfrowej dystrybucji i przeważa on wszystkie stwierdzone spadki przychodów w tradycyjnych kanałach dystrybucji.

Raport skupia się na produkcji muzyki, filmów i programów telewizyjnych, książek i ebooków, gier komputerowych oraz periodyków, porównuje się w nim sytuację Polski z innymi krajami Unii Europejskiej.

W zestawieniu z innymi krajami Europy Polska odnotowuje szybszy rozwój branży kreatywnej (56% wzrostu w latach 2001-2011 w porównaniu do średniej 25% państw europejskich). Lepiej wygląda również kwestia zatrudnienia – w badanym okresie Europie utrzymuje się ono na stałym poziomie 1.2 miliona miejsc pracy, kiedy w Polsce wzrosło o 20%.

Chociaż „utrzymanie stałej ilości miejsc pracy” nie kojarzy się na pierwszy rzut oka z rozwojem, to autorzy raportu twierdzą, że należy interpretować to zjawisko jako coś pozytywnego, ponieważ lawinowy wzrost wydajności sektora kreatywnego na skutek zastosowania cyfrowych technologii nie wiązał się ze zmniejszeniem niezbędnych etatów, co mogłoby być charakterystyczne dla analogicznych procesów w innych branżach. Taka dynamika miejsc pracy może mieć swoje źródło w zmianie modelu produkcji i dystrybucji. Zmniejszenie kosztów sprawiło, że twórcy i wytwórnie otrzymują do 2/3 pieniędzy płaconych przez ich klientów, czyli dwa razy więcej, niż mogli zarobić w analogowym modelu dystrybucji. Dzięki temu powstaje swoisty paradoks – nawet w okresie, kiedy spadały przychody branży, rosły zyski przedsiębiorstw sektora kreatywnego – właśnie dzięki nowym, cyfrowym modelom biznesowym.

W kontekście spadku przychodów sektora muzycznego warto zacytować opinię autorów badania, która wskazuje, że problemy odczuwane np. przez podmioty rynku muzycznego miały charakter wewnętrzny, a nie były spowodowane nieformalnym obiegiem treści.

(…) ważnym powodem spadku przychodów branży muzycznej była zmiana oczekiwań użytkowników, która nie została rozpoznana we wczesnym okresie cyfryzacji. (…)

Cytat ten warto zestawić z sondą przeprowadzoną na przedstawicielach przemysłu kreatywnego – 57% z nich stwierdziło, że wraz z rozpowszechnieniem się cyfrowych kanałów dystrybucji rośnie chęć płacenia użytkownika, tylko 21% respondentów ma inne doświadczenia. Jest to kolejny zestaw informacji, który pokazuje, że szukając kozła ofiarnego w postaci „piratów” i piętnując ich działania w rzeczywistości uderza się w najwierniejszego i najbardziej chętnego do zapłaty użytkownika.

W kontekście nowych modeli zarabiania ciekawym wnioskiem płynącym z raportu jest przedstawienie struktury dochodów – okazuje się, że wpływy z reklam stają się coraz mniej ważnym źródłem pieniędzy dla telewizji i periodyków – w nowym środowisku opierają się one o abonament płacony przez użytkowników – dotyczy to zwłaszcza telewizji kablowych i satelitarnych oferujących zróżnicowaną ofertę kanałów.

Link do raportu: booz.com

wykresy pochodzą z badania booz&co