Advanced_editing_workshop_at_Wikipedia_in_Higher_Education_Summit,_2011-07-09

Wykorzystanie Wikipedii w edukacji bywa kontrowersyjnym tematem. To w końcu największe źródło wiedzy w historii ludzkości, które równocześnie (niesłusznie) kojarzy się z niskiej jakości niezweryfikowaną wiedzą. Jest to dla wielu ludzi podstawowe narzędzie poznawania świata i jest bardzo szeroko wykorzystywane przez uczniów i studentów oraz nauczycieli i wykładowców, dlatego naturalne jest, że sprawa będzie rodziła wiele pytań i wątpliwości. W felietonie dla serwisu readwrite Jonathan Obar tłumaczy, dlaczego Wikipedia powinna znaleźć swoje miejsce w edukacji.

Zaczyna od zwrócenia uwagi na to, że dyskutując o jakości nauczania narzeka się na telewizję i gry, które mają stawiać formę ponad treścią i spłycać przekaz uniemożliwiając głęboką refleksję, ale równocześnie promuje się te dwie formy w edukacji równocześnie pomijając Wikipedię, która oparta jest właśnie o tekst i nie cierpi na bolączki pogoni za fajerwerkami i rozrywką.

To, że Wikipedia może służyć jako wysokiej jakości wsparcie dla edukacji akademickiej pokazuje Wikipedia Education Program, w ramach którego wykładowcy włączają edycję artykułów w tok nauczania. Jak podkreśla Obar niesie to ze sobą szereg korzyści. Studenci nie tracą kontaktu z naukową metodologią i dalej muszą szukać i analizować źródła, ale uzyskują szereg innych kompetencji – przede wszystkim uczą się współpracy na sieciowej platformie, co pozwala zdobyć doświadczenie współpracy i działania w oparciu o nowe narzędzia internetowe. Kolejnym plusem jest nieustanne wsparcie podczas pisania artykułu ze strony wykładowcy, innych uczestników projektu oraz społeczności wikipedystów, co oznacza również, że wyniki pracy przeczyta wiele osób. W tradycyjnych relacjach na uczelni na ogół kończyło się na lekturze przez dwie – autora i oceniającego.

Tego typu relacje pozwalają znacznie lepiej zrozumieć podstawy nauki i zdobywania wiedzy. Ale Wikipedia może służyć również do prowadzenia badań i szukania źródeł, a zagrożenia są bardzo często przesadzone.

Przede wszystkim – korzystanie z Wikipedii jako źródła wiedzy nie jest bardziej ryzykowne, niż korzystanie z dowolnego innego źródła i jest to podstawowa zasada życia naukowego – każda informacja musi być traktowana krytycznie. Pod tym względem Wikipedia niczym nie różni się od Britanniki, publikacji naukowych czy prasy – we wszystkich znajdą się pomyłki i błędy, wszystkie mogą przedstawiać pewne problemy przez kontekst ideologii. Bezrefleksyjne podejście do informacji nie zostało stworzone wraz z Wikipedią, a istniało od zawsze dla wszystkich mediów.

Również plagiaty nie są problemem, który powinien skłaniać do rezygnowania z Wikipedii jako narzędzia nauczania – występują one w każdej dziedzinie naukowej, a rozwiązaniem problemu nie jest cenzurowanie jednych mediów wzmacniając inne, a tworzenie sieci współzależności pomiędzy osobami zaangażowanymi w życie akademickie, które mogą wyłapywać tego typu patologie i walczyć z nimi. A właśnie tego typu społecznościowych działań uczy Wikipedia.

Cały artykuł Jonathana Obara można przeczytać na serwisie readwrite.

W felietonie można znaleźć wiele słusznych uwag – przede wszystkim to, co ukazuje się jako problemy Wikipedii w rzeczywistości jest problemem świata akademickiego jako takiego i wszystkich mediów, w których funkcjonuje – Wikipedia nie stworzyła zjawiska plagiatu, nie stworzyła niechlujstwa w weryfikowaniu źródeł i nie jest powodem powstawania wiedzy niskiej jakości. Mało tego – dzięki swojej strukturze wbudowane są w nią skuteczne mechanizmy walczenia z tymi zjawiskami. Zresztą może właśnie dlatego tak łatwo ją atakować jako narzędzie nauczania – skuteczniejsze wykrywanie patologii z zewnątrz może sprawiać wrażenie ich częstszego występowania, zwłaszcza biorąc pod uwagę skalę, na jaką działa Wikipedia – z setkami milionów wejść miesięcznie. Wykorzystanie nowych technologii w nauczaniu jest tym ważniejsze, że wraz ze wzrostem ilości publikacji w otwartym dostępie i otwartych zasobów edukacyjnych zwiększa się zapotrzebowanie na osoby, które potrafią tworzyć i korzystać z wiedzy w kolaboratywnym modelu. W przyszłości umiejętność współpracy i wykorzystania technologii przy tworzeniu i analizowaniu wiedzy będzie podstawą życia akademickiego i należy zadbać o kształcenie w tym kierunku.

Przeczytaj również o tym, jaką wartość ekonomiczną tworzy Wikipedia.

fot. Sage Ross, CC BY-SA